■ Bu parça ne işe yarar?
Krank mili konum sensörü (CKP), motorun dönüş hızını ve konumunu; eksantrik mili konum sensörü (CMP) ise supap zamanlamasını beyne bildirir. Bu sinyaller ateşleme ve enjeksiyon zamanlamasının temelidir; arızası ani stop veya çalışmama yapar.
■ Arıza belirtileri
- Motorun aniden stop etmesi, sonra (soğuyunca) tekrar çalışması
- Zor/geç çalışma, marşta tutmama
- Rölanti dengesizliği, tekleme, devir göstergesinde sıçrama
- Motor uyarı lambası ve P0335/P0336 (CKP) veya P0340/P0341 (CMP) kodları
- Sıcakken kötüleşen aralıklı arıza (klasik CKP belirtisi)
■ Yaygın arızalar ve nedenleri
- Sensör ısıl arızası: Sensör ısınınca sinyal keser (heat soak); soğuyunca düzelir.
- Kablo/konnektör hasarı: Titreşim/ısı ile kopuk veya gürültülü sinyal.
- Sensör ucu kirlenmesi: Metal toz/yağ sinyali bozar.
- Tetik tekeri (reluctor) hasarı: Dişli halka hasarında düzensiz sinyal.
- Hava boşluğu (air gap) bozukluğu: Yanlış montaj/aşınma.
■ Teşhis
1. OBD ile CKP/CMP kodlarını ve devir sinyalini okuyun.
2. Aralıklı stop, sıcakla ilişkiliyse sensör ısıl arızasını şüphelenin.
3. Sensör konnektörü ve kablosunu hasar için kontrol edin.
4. Sinyal yokluğunda osiloskop/multimetre ile sensör çıkışını ölçün.
■ Tamir / Değişim
1. Doğru sensörü (CKP/CMP, araç koduna göre) temin edin.
2. Sensöre erişin (CKP genelde volan/krank bölgesi, CMP silindir kapağı yakını).
3. Eski sensörü sökün, oturma yüzeyini ve hava boşluğunu kontrol edin.
4. Yeni sensörü O-ring/contayla torkunda takın, konnektörü bağlayın.
5. Kodları silip çalışma ve sıcak testini yapın.
■ Önleyici bakım
- Konnektörleri korozyona karşı kontrol edin.
- Yağ kaçağının sensör bölgesine ulaşmasını engelleyin.
- Aralıklı stop belirtisini ciddiye alın; yolda kalma riski vardır.
■ Maliyet ve ipuçları
- Sensör görece ucuzdur; "sıcakta stop" şikâyetinin sık ve ekonomik çözümüdür.
- Orijinal/kaliteli sensör tercih edin; ucuz sensör ısıl arızayı tekrar yaşatır.
- CMP değişiminde bazı motorlarda zamanlama/öğrenme gerekebilir.
- Stop arızasında ateşleme ve yakıt yokluğunu da ayırt edin (CKP yoksa ikisi de gider).
■ Sık sorulanlar
- Sıcakta stop, soğuyunca çalışıyor; sebep? Klasik CKP ısıl arızası; sensör yenilenir.
- CKP yoksa motor çalışır mı? Genelde hayır; krank sinyali olmadan ateşleme/enjeksiyon yapılmaz.
- CMP arızası çalışmayı engeller mi? Bazı motorlar CMP'siz zor çalışır; bazıları acil modda yürür.
■ Nesil notları
Tüm enjeksiyonlu nesillerde CKP/CMP bulunur. Eski 4.0/V8'lerde ısıl CKP arızası "sıcakta stop" olarak meşhurdur; modern motorlarda sensör ve tetik tekeri kalitesi önemlidir.
Detaylı rehber: /bilgi-bankasi/makale/krank-ve-eksantrik-mili-konum-sensoru-calismama-stop
2000 WJ 4.7L Quatro Drive